مجله اینترنتی پریانا

به نظر شما شهروند دیجیتال چیست؟ جامعه مجازی چگونه تعریف می‌شود؟! آیا تا به حال به گوش شما اسم شهر مجازی خورده است ؟ آیا افراد در اینترنت همانگونه‌اند که در جامعه واقعی هستند ؟! آیا جامعه دیجیتال به معنای واقعی شهروند دارد ؟!

تعریف شهر و شهرک به جایی بر می‌گردد که در آن تعریف می‌شود “مجموعه ای از افراد که در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و مشغول به کار هستند تا نیاز یکدیگر را رفع کنند.”  این ساده ترین تعریف است . در این تعریف همانطور که می‌بینید کلمه “افراد” نقش مهمی دارد و کلمه افراد هیچ گونه خواصی ندارد.

و این که افراد جمع فرد است چیزی کاملاً بدیهی است. پس تمام قضایا به فرد بر میگردد. و جامعه در هر اندازه (از شهرک تا کشور) از فرد متشکل شده است و فرد نقش کلیدی در این تعاریف دارد.  اما این قضیه شاید تنها محدود به جامعه واقعی باشد و مربوط به جامعه صف و یک‌ی نباشد .

امروزه جامعه‌های مجازی زیادی وجود دارند، از جامعه‌های پرجمعیتی به نام فیس‌بوک و تویتتر تا جامعه‌های کوچک‌تری به نام‌های مختلف و افراد در این جامعه‌ها مشغول به یک کار خاص هستند. ارتباط با دوستان، بازی‌های آنلاین، تجارت و کسب و کار .

اما در این مجامع مجازی که در حقیقت وجودی ندارند، شهروند و فرد کیست؟ ویژگی یگانگی این فرد چیست؟ و از کجا معلوم یک نفر در یک جامعه واقعی دارای چندین شخصیت مجازی نباشد؟! بسیاری از سایت‌های اجتماعی هویت افراد را به ایمیل مشخص می‌کنند، بدین معنی که هر ایمیل ، نشان دهنده یک فرد است، اینگونه جوامع زیاد هستند! از این‌گونه جوامع که کاربران را بر حسب ایمیل می‌شناسند بسیار زیاد هستند و مشکل عمده آنها هم ثبت نام بیش از چندین نفراست.

با این حساب بعضی دیگر از جوامع به جای ایمیل از ip کاربر به عنوان یکتایی آن استفاده می‌کنند . ip یک دسته از اعداد هستند که هر کامپیوتر دارای شماره یکتایی از آن است. اینip ها توسط شرکت های ارائه دهنده سرویس اینترنت isp ها لزوماً به کاربر ارائه می‌شود. اگر چه این مورد نسبت به مورد قبلی بهتر است؛ اما چند نکته در خور ذکر دارد .

نخست آنکه ip یک حریف شخصی است. علی‌رضا شیرازی مدیر سایت بلاگفا در وبلاگ شخصی خود می نویسد که :

آی پی کاربران (IP Address) جزو اطلاعات خصوصی آنهاست.

بهره بردن از ip مخصوص سایت های آماری (از جمله شمارنده‌ها ، نظر سنجی‌ها و…) است تا بتوان نتایج دقیق‌تری از افراد بدست آید .

دوم آن که شاید این قضیه پیش آید که هر کاربر دارای دو یا چند رایانه باشد! در این حالت باز نمی‌توان به تعریف فرد در اجتماع واقعی رسید !

البته امروزه سایت‌های جدید از فناوری‌های دیگر(مانند شماره آی‌دی کارت) استفاده می‌کنند تا کاربرانشان را بتوانند راحت‌تر “فرد دنیای دیجیتال” معرفی کنند اما باز نمی‌توان نکته ای را از ذهن حذف کرد .

و آن نکته این است که شهروند دیجیتالی همانند شهروند عادی یکتا نیست و ممکن است روزی با وسیع شدن پهنه اینترنت در میان مردم، چندین برابر تعداد واقعی ما شهروند دیجیتالی داشته باشیم .