مجله اینترنتی پریانا

جایکو (Jaiku) یکی از اولین سرویس‌های میکروبلاگینگ در اینترنت، این روزها با مرگ دست و پنجه نرم می‌کند. جایکو در ابتدای سال ۲۰۰۶ در ماه فوریه متولد شد، یعنی ۲ ماه قبل از توئیتر، در آن زمان هنوز سرویس‌های میکروبلاگینگ خیلی مطرح نشده بودند و کسی به اهمیت و سرعت آن‌ها پی نبرده بود و به همین خاطر روزگار خوبی نداشتند. جایکو توسط دو فنلاندی بنیان گذاشته شد و در سال ۲۰۰۷ به گوگل فروخته شد. تا قبل از این معامله توئیتر و جایکو دو رقیب نزدیک در میان سرویس‌های میکروبلاگینگ بودند ولی بعد از فروخته شدن جایکو به گوگل روند رکود جایکو و در مقابل پیشرفت توئیتر شروع شد. پریانا قصد دارد در این مقاله به بررسی این دو سرویس با هم بررسی علل رکود جایکو بپردازد.

تفاوت میان جایکو و توئیتر بسیار اندک است، در مواردی امتیازات جایکو نسبت به توئیتر بسیار مشهود است که در اینجا به این موارد اشاره می‌شود. کاربران تا چند ماه پیش برای عضویت در جایکو نیاز به دعوتنامه داشتند، چیزی که در توئیتر وجود نداشت؛ درخواست دعوتنامه برای عضویت در جایکو باعث جلوگیری از رشد این سرویس در میان سرویس‌های میکروبلاگینگ شد. شما در جایکو نیز مانند توئیتر اجازه فرستادن ۱۴۰ کاراکتر بیشتر را ندارید ولی می‌توانید همراه با متن خود یک آیکون را نیز انتخاب کنید. شما می‌توانید بر روی پست دوستان خود کامنت بگذارید چیزی که در توئیتر امکان آن وجود ندارد. در صفحه تنظیمات، گزینه‌های بیشتری نسبت به توئیتر وجود ندارد، یکی از امکانات موجود به شما امکان می‌دهد تا فید وبلاگ و یا سرویس‌های اجتماعی خود را برای جایکو مشخص کنید تا جایکو در هر بروز رسانی یک متن با لینک مورد نظر را از طرف شما پست کند، البته این امکان مدتی است که از روی جایکو برداشته شده است تا جایکو هرچه بیشتر شبیه به توئیتر شود. امکان تغییر قالب صفحه شما در جایکو به خوبی توئیتر وجود ندارد. البته لازم به ذکر است که شاید هیچ سرویسی در اینترنت به اندازه توئیتر افزونه و سرویس مرتب نداشته باشد و در این میان جایکو نیز مستثنی نیست، شما به سختی می‌توانید کلاینتی برای بروز رسانی جایکو پیدا کنید، ولی در این میان یک نرم‌افزار که توسط خود سایت جایکو برای گوشی‌های با سیستم‌عامل Symbian S60 v3 Feature Pack 1 طراحی شده است بسیار خودنمایی می‌کند، نرم‌افزاری که بسیار زیبا و کارا طراحی شده است و نمونه آن برای توئیتر موجود نیست.

در چند ماه اخیر تغییرات جزئی بر روی سرویس جایکو اعمال شده است که این تغییرات به واسطه فشار کاربران جایکو به مسئولان گوگل بوده است. گوگل در ژانویه ۲۰۰۹، جایکو را کدباز اعلام کرد و کد آن را دراختیار کاربران قرار داد، در مارس ۲۰۰۹ جایکو به موتور نرم‌افزاری گوگل موسوم به Google Apps Engine پیوست، از آن زمان بود که شایعاتی در مورد بسته شدن سرویس جایکو به گوش می‌رسید. گوگل قبل از این اقدام هم از جایکو پشتیبانی ضعیفی انجام می‌داد تا این حد که در بعضی روزها سرویس جایکو چندین بار دچار مشکل می‌شد و پیام “لطفا پوزش ما را بپذیرید، ممکن است مدتی پیام‌های شما دیرتر بر روی اینترنت قرار بگیرد” جزئی از صفحات جایکو شده بود، البته در تمام این شرایط جایکو به کار خود ادامه داد و مانند سرویس‌های مشابه مانند Pownce که بعد از رشد توئیتر سرویس خود را تعطیل کردند، عمل نکرد.

عده‌ای از سایت‌ها علل رکود جایکو را پیشرفت فوق‌العاده سریع توئیتر می‌دانند و در مقابل عده‌ای از کارشناسان دنیای وب و از جمله نویسنده این مقاله علت را رویکرد گوگل در برخورد با جایکو می‌دانیم، گوگل بعد از خریدن جایکو می‌توانست با پشتیبانی از جایکو و اضافه کردن جایکو به سرویس یکپارچه خود، جایکو را در کنار سرویس‌هایی مانند گوگل تاک، بلاگر، پیکاسا و … به کاربران خود عرضه کند و در این صورت امکان شکست جایکو تا این حد کاملاً برطرف می‌شد و در ضمن گوگل به یکی از قدرت‌های وب در زمینه میکروبلاگینگ تبدیل می‌شد، اینکه گوگل اهمیت سرویس‌های میکروبلاگینگ را درک نکرده باشد خیلی دور از ذهن است، زیرا گوگل اگر اهمیت این سرویس‌ها را درک نکرده بود دست به خرید جایکو نمی‌زد و بعد از خریداری آن را به سرویس Google Apps Engine اضافه نمی‌کرد. مگر گوگل پیکاسا را از هیچ به پیکاسایی که امروز می‌بینیم تبدیل نکرد؟ مگر گوگل Writely را نخرید و آن را به Google docs امروز با اینهمه پشتیبانی تبدیل نکرد؟ مگر گوگل FeedBurner را نخرید و آنهمه استفاده از آن نبرد؟ پس چرا در مورد جایکو این اتفاق افتاد؟

عده‌ای (از جمله نویسنده) علت را مقداری شیطنت در رفتار گوگل در این زمینه می‌دانیم، سرویس توئیتر توسط بیز استون طراحی و پیاده‌سازی شد، بیز استون همان کسی است که چند سال پیش بلاگر را به گوگل فروخت، بعد از این معامله رابطه مدیران گوگل و بیز استون رو به بهبود گذاشت و همواره ارتباط نزدیکی میان مدیران گوگل و این نابغه دنیای اینترنت وجود داشته است، به این خاطر  بیز استون را نابغه می‌نامند که او تا به حال سرویس‌هایی مانند Blogger، Xanga، Odeo و در نهایت Twitter را به وب معرفی کرده است که هر کدام به جرئت جزء بهترین‌های وب هستند. عده‌ای بر این باورند که گوگل با خرید جایکو، راه را برای توئیتر و بیز استون باز کرده است تا به این ترتیب توئیتر به ابر قدرتی در دنیای میکروبلاگینگ تبدیل شود و چه بسا چند سال دیگر بیز استون توئیتر را به گوگل بفروشد.

آمار تعداد بازدید کننده و ترافیک جایکو نیز نشان دهنده رکود جایکو و رشد توئیتر از زمانی نزدیک به زمان فروش جایکو به گوگل دارد:

به تفاوت ترافیک جایکو و توئیتر در سال ۲۰۰۸ نگاه کنید، این زمان درست زمانی است که جایکو هر روز دچار مشکل بود و توئیتر هر روز بهتر و سرحال‌تر از دیروز. شما به عنوان یک کاربر اینترنت آیا در این موضوع که گوگل می‌توانست مشکلات جایکو را برطرف کند و با پشتیبانی از آن باعث رشد این سرویس شود، شکی دارید؟