مجله اینترنتی پریانا

هنوز همه چیز در حالت بتا قرار دارد ولی بالاخره مرورگر گوگل کروم نیز صاحب افزونه شد. حالا و با باز شدن این گالری از افزونه‌ها نقاط تمایز میان فایرفاکس و کروم کمتر از قبل شده است، شاید تا قبل از این یکی از مهمترین برتری‌های قابل ذکر فایرفاکس نسبت به مرورگر گوگل همین افزونه‌های کوچک بودند که در کنار هم فایرفاکس را به آن مرورگر افسانه‌ای تبدیل کرده بودند.

وبگردان حرفه‌ای حاضر نبودند فایرفاکس و آن همه افزونه‌اش را کنار بگذارند و گوگل کروم سریع، ثابت و امنی را جایگزین کنند که حتی از اینترنت اکسپلورر هم امکانات کمتری را برای آن‌ها فراهم می‌کرد، آن‌ها حتی نمی‌توانستند لینک‌های دوست داشتنی خود را به دلیشز دوست داشتنی بفرستند، حتی کوچکترین مدیریتی روی نحوه باز شدن برگه‌ها نداشته باشند چیزی که در فایرفاکس می‌توانست فقط با نصب یک افزونه کوچک به نام Tab Mix Plus چنان تغییری ایجاد کند که بیا و ببین!

البته قبل از اینکه گوگل کروم از افزونه‌ها پشتیبانی کند اتفاق مهمی در وب و مرورگرها افتاد، مفهوم افزونه تا حدی تغییر کرد، دیگر برای فرستادن لینک به دلیشز یا فرستادن یک نت به اورنوت نیازی به افزونه نبود، بلکه به راحتی و با اضافه کردن یک Bookmarklet ساده به نوار لینک‌های دوست داشتنی مرورگر خود – مستقل از نوع مرورگر – می‌توانستید این کار را انجام دهید، عده زیادی از افزونه‌هایی از فایرفاکس که چنین وظائفی را به عهده داشتند کم کم از رونق افتادند زیرا اضافه کردن یک لینک ساده به نوار زیر نوار آدرس کار بسیار ساده‌تر، امن‌تر و البته کم هزینه‌تری بود، هم برای کاربر، هم برای فایرفاکس و هم برای منابع سیستم که هیچ اندازه‌ای از آن نمی‌توانست اشتهای سیری ناپذیر فایرفاکس را پاسخگو باشد.

بنابراین شرکت‌ها و سایت‌های تحت وب تمام تلاش خود را برای همکاری با گوگل و تغییر الگو و تعریف افزونه انجام دادند، حق نیز با آن‌ها بود زیرا نوشتن یک اسکریپت ساده جاوا بسیار ساده‌تر و البته کم هزینه‌تر از نوشتن یک افزونه برای فایرفاکس و یا هر مرورگر دیگری بود.

بعد از این اتفاق یعنی افزایش تعداد افزونه‌های ناکارآمد فایرفاکس و در مقابل آن افزایش بی‌سابقه تعداد Bookmarkletها و به عبارتی شبه افزونه‌های گوگل کروم، نوبت تغییر دیگری بود تا ضربه بعدی را نیز به افزونه‌ها و دنیای فایرفاکس وارد کند. بدون شک یکی از مهمترین افزونه‌های فایرفاکس افزونه‌‌ای به نام Greasemonkey بود که در گذشته آن را معرفی کرده‌ایم، افزونه‌ای که به شما اجازه می‌داد کدی خاص را بر روی یک صفحه وب اضافه کنید و تغییراتی را مطابق با سلیقه خود بر روی آن اعمال کنید. گوگل و تیم گوگل کروم تمام توانایی‌های این افزونه و افزونه مشابه آن به نام Stylish را همزمان وارد گوگل کروم کردند. بسیار بسیار ساده‌تر از آن چیزی که در فایرفاکس اتفاق می‌افتاد، حالا بدون نصب Greasemonkey می‌توانستید به کتابخانه پُربار این اسکریپت‌ها بروید و با کلید بر روی دکمه نصب، این کد‌ها را نصب کنید، گوگل کروم همه کار را برای شما انجام می‌داد، برای غیرفعال کردن آن‌ها کافیست به قسمت تنظیمات افزونه‌ها رفته و درست مانند یک افزونه آن‌ها را غیرفعال کنید.

یکی از تفاوت‌های اساسی افزونه‌های گوگل کروم و فایرفاکس در این دو اتفاق نهفته است، حالا هر Bookmarkletای که خود یک کد جاوا اسکریپت است می‌تواند یک افزونه برای گوگل کروم باشد و همچنین هرکدام از قطعه کدهای جاواسکریپت نیز می‌توانند یک افزونه برای گوگل کروم باشد، بنابراین گوگل با هوشیاری در اولین روزهای راه‌اندازی گالری افزونه‌های خود هزاران هزار کد جاوا اسکریپت و Bookmarklet موجود در وب را به افزونه‌هایی برای مرورگر خود تبدیل کرد.

اگر نگاهی به گالری افزونه‌های گوگل کروم انداخته باشید می‌توانید تعداد بسیاری از این دست افزونه‌ها را مشاهده کنید، افزونه‌هایی که تولید بعضی از آن‌ها حتی کمتر از ۱ ساعت زمان می‌برد! در حالی که تولید یک افزونه برای فایرفاکس مستلزم مقدمات بسیاری است، این‌جا با ساده‌تر ابزار و زبان وب یعنی جاوا اسکریپت می‌توانید برای گوگل کروم افزونه بسازید!

حالا اوضاع گوگل کروم اندکی فرق کرده است، شما با مرورگری ساده، سریع، امن، ثابت و انعطاف پذیر طرف هستید، مرورگری که به سرعت تولید و بروز رسانی شد و حالا مشکلات فایرفاکس را هرچه بیشتر از قبل نمایان کرده است، مشکلاتی از قبیل راه‌اندازی مجدد در زمان نصب یک افزونه یا پوسته جدید، یا موضوع مهم حافظه زیاد مورد استفاده فایرفاکس و یا حتی زمان اجرای کُند، حتی جدیداً – حالا که شارژ باتری‌ها بسیار مهمتر از قبل شده است – اتهامات جدیدی نیز به فایرفاکس وارد شده است، می‌گویند فایرفاکس شارژ باتری لپ‌تاپ‌ها را سریعتر خالی می‌کند!

البته در این میان هیچکس مُنکر این موضوع نیست که شاید ۱/۱۰ سرمایه، نفوذ و نیروی کاری را که گوگل در دست دارد موسسه‌ای مانند موزیلا در اختیار ندارد! ولی همه ما انتظار بیشتری از فایرفاکس داشتیم. درست در زمانی که گوگل کروم هر روز در حال رشد بود، مهندسان موزیلا و برنامه‌نویسان فایرفاکس هر روز بر تاخیر بسته‌های الحاقی می‌افزودند، حتی به وعده‌های خود در نسخه‌های جدید عمل نمی‌کردند و هر روز بیشتر ما را چشم انتظار فایرفاکسی سریع، امن، ثابت و کم خرج – از لحاظ منابع سیستم – نگه می‌داشتند.