چهلسال پیش، وقتی اولین کِرَکها روی سیستمهای اَپِل، کومودو و آتاری اعمال شد، شاید کمتر کسی رونق کنونی کرک نرمافزارها را پیشبینی میکرد.
امروزه که گروههایی حرفهای، پنهان و آشکار، حاصل زحمات شرکتهای نرمافزاری رو، تبدیل به سیدیهای ارزان قیمتی میکنند که خُرجین دستفروشها، شاید بهترین جای تهیهی اونها باشه. تنها کافیه پول یک ساندویچ رو کنار بگذارید تا دسترنجی چندینماهه و شاید چندساله را بهدست بیارید!

خیلیها نظیر آنچه دربالا خواندید را گفتهاند. کشور ما هم یکی از آنهاییست که از دولت تا مردمش، غالبا با کِرک و کیجِن خو گرفتهاند، یا بهتر بگویم خو گرفتهایم! تا حدی که هنوز خیلیها فکر میکنند اجرای فایل کرک موجود در سیدیها، جزیی از فرآیند نصب نرمافزار است! و البته عموما از قیمت نرمافزارهایی که سالهاست با آنها کار میکنیم هم بی اطلاعیم، بیایید نگاهی به قیمت چند محصول داشتهباشیم:
توجه: تمامی نرمافزارهای داخلی بهصورت تصادفی انتخاب شده و هیچگونه ملاک کیفیتی مدنظر نبوده و بههیچ وجه جنبهی تبلیغاتی ندارد.
نرمافزار خارجی:
بازی خارجی:
نرمافزار و بازی ایرانی:
با توجه به گستردگی استفاده از نرمافزارهایی چون ویندوز، مایکروسافت آفیس و …، یک حساب سرانگشتی، هزینهای حداقل چند صد هزار تومانی را برآورد میکند، چیزی که برای دوستداران کرک و کیجن اندکی غریب مینماید. البته نرمافزارهای داخلی تقریبا ارزانتر هستند که باید دید کیفیت آنها چگونه است.
حال فارغ از این اوصاف، آیا هزینههای بالای نرمافزار برای ما ایرانیان، دلیل موجهی برای استفاده از نرمافزارهای قفل شکسته است؟
در ادامه از چند دیدگاه این موضوع را بررسی میکنیم:

اخلاقی:
بهلحاظ اخلاقی، تقریبا اتفاق نظر بین همهی فعالان در زمینهی نرمافزار وجود دارد که شکستن قفل نرمافزارها کاری ناپسند و غیر اخلاقیست. نیاز به توضیح زیادی هم نیست. استفاده از محصولی نرمافزاری که توسط شخص دیگری قطعا با صرف زمان و هزینه تولید شده، بدون اجازه و بدون پرداخت هزینهای به تولید کننده، مسلما کاری غیراخلاقی خواهد بود و توسط خیلی از فعالان حوزهی نرم افزار، زیرِعنوان «دزدی» یاد میشود.
البته این موضوع درمورد کسانی که امکان دسترسی، خرید و متعاقباً دریافت خدمات پشتیبانی از شرکت نرمافزاری موردنظر را دارند، امری بدیهی محسوب میشود. اما حال تکلیف مایی که در ایران اجازهی خرید خیلی نرمافزارها و بعضاً حتی حق بازدید وبسایت و دریافت خدمات شرکتها را نداریم چیست؟ آیا با وجود تمامی این محدودیتها، باید پول سرویسهایی که در اختیارمان نیست را هم بدهیم؟ آیا نظیر چنین تحریمهایی اخلاقیست؟ آیا این موضوع توجیه مناسبی برای شکستن قفل نرمافزارهاست؟
شرعی:
در خصوص نرمافزار و سایر محصولاتی که شامل کپیرایت میشود، همه مراجع می فرمایند:
اگر فروشنده با مشتری شرط کند که حق تکثیر ندارد، مشتری باید این شرط را مراعات کند، مانند بقیه شروط مشروعی که در ضمن معاملات قید می شود. همچنین طبق نظر همه مراجع اگر قانونی در کشور در این زمینه وجود داشته باشد ، باید مراعات شود.(+)
این قانون برای همهی انسانها بهجز «کفار حربی» صادق است. کفار حربی، به کفاری اطلاق میشود که با مسلمانان در حال جنگ بوده یا اعلان جنگ کردهاند. در نتیجه، بهلحاظ شرعی اگر نرمافزاری توسط افرادی غیر از کفار حربی تولید شود، رعایت کپیرایت درمورد آنها واجب بوده و نقض آن جایز نیست؛ و در مورد کفار حربی، نقض کپیرایت اشکالی ندارد.
توجه مهم: آنچه دراینجا اشاره شد، صرفا کلیتی از نظر مراجع بود و نگارنده هیچ مسوولیتی در قبال صحت آن ندارد. برای بررسی صحت مطالب و همچنین مصادیق کفار حربی به وبسایت مراجع مراجعه کنید.
قانونی:
جالب است بدانید، بهلحاظ حقوقی (حقوق بینالملل) هیچ منعی در نقض کپیرایت نرمافزارهای خارجی در ایران وجود ندارد! ایران کنوانسیون Berne (معاهدهی رعایت کپیرایت) را امضا نکرده است.
به زبان ساده، کنوانسیونها، قراردادهای بینالمللی هستند که پساز آمادهسازی، کشورها میتوانند آن را بپذیرند و پایبند آن شوند و یا میتوانند آن را قبول نکنند. «بِرن» هم نامِ کنوانسیون مربوط به رعایت کپیرایت است. مثلا اسراییل، تاکنون کنوانسیون منع سلاح هستهای را نپذیرفته و یا ایران کنوانسون کپیرایت (بِرن) را امضا نکرده است. بههمین دلیل ایران مشمول قانون کپیرایت نمیشود. اما اگر روزی لپتاب بهدست، بهکشوری خارجه سفر کردید، پیشنهاد میکنیم قید فتوشاپ و ویندوز کرک شدهتان را بزنید، چون احتمالا آنجا معاهدهی بِرن امضا شدهاست!
البته کنوانسیونها، صرفاً قوانین بینالمللی هستند و قوانین داخلی ایران اجازهی نقض کپیرایت را برای محصولات داخلی نداده و طی قانونی زیرِعنوان «حقوق پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای» از آنها حمایت میکند. اما علیرغم وجود این قانون، متاسفانه نرمافزارهای داخلی مثل فارسیسازها، دیکشنریها و … در وبسایتهای بزرگ و معروف دانلود در ایران، بههمراه کرک و بدون هیچ مشکلی قابل دانلود هستند و گویا کاری هم از دست شرکتهای نرمافزاری داخلی ساخته نیست.
در یکی از وبسایتهای بزرگ و شناخته شدهی دانلود در ایران، یک نرمافزار ایرانیِ خوشنویسی همراه با کرک قرار داده شده بود، کامنتی منسوب به تولیدکنندهی همان نرمافزار پست شدهبود که قابل تامل هست:
«می خواستم از دوستان عزیز تشکر کنم که برنامه ای که سالها روش زحمت کشیدم به صورت رایگان در اختیار مردم قرار دادید و تشکر کنم از دوستان گرامی که با زحمت فراوان این فونتا رو دانلود می کنن.»
آنچه در بالا گفته شد، بیان نظریات موجود در سه حوزهی اخلاق، شرع و قانون در مورد کپیرایت و کرک نرمافزارها بود. بههر حال امیدواریم کشور عزیزمان هم بهزودی صاحب بستر مناسب برای امضای کنوانسیون بِرن شود، که به طبع خود، بستر خوبی برای رقابت و توسعه نرمافزارهای داخلی با کیفیت جهانی خواهد بود. البته اخیرا صحبتهایی شده که تا عملی شدن آنها، راه زیادی در پیش داریم. آنطور که گفتهشده، راهکار اصلی ایران برای رویارویی با کپیرایت و پذیرش آن، بحث استفاده از نرمافزارهای متنباز است که به طور مشخص در حال توسعهی توزیعی از سیستم عامل لینوکس هستیم. بهگفتهی مسوولینِ این پروژه، تجربهی کشورهای دنیا برای کوچ کامل یک کشور به لینوکس، نیاز به یک بازهی زمانی تقریبا ۱۰ ساله را نشان میدهد. حال اینکه چند سال آینده، میتوان ایران را پای میز کنوانسیون برن دید، باید منتظر ماند و دید. با پسانداز سالیانه ۱۰۰هزار تومان، پساز اتمام ۱۰سال، بودجه ی لازم برای خرید یک نسخه فتوشاپ را خواهیم داشت، زمان خوبیست، نه؟!
چند کامنت مشابه داشتیم که توضیحی رو عرض میکنم:
- این مقاله هیچ مخالفت و یا موافقتی با نقض کپیرایت در شرایط فعلی ندارد، تنها شرححال است.
- امیدواری نگارنده برای پذیرش کپیرایت، نه برای پرکردن جیب مایکروسافت و ادوبی، که برای ایجاد فضای رقابتی و رشد جهشی در زمینهی نرمافزار در ایران است. با رفتار سنجیده سود میبریم نه ضرر.
- همانطور که ذکر شده، این امیدواری مربوط به آیندهایست که لازمهی آن، شروع تلاش در زمان حال است و منظور، پذیرش کنوانسیون طی هفتهی جاری نیست!
آیا شما با پیوستن ایران به معاهدهی کپیرایت موافقید؟ در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.




سلام محسن جان.
مطلبت بهترین مطلبی بود که از ابتدای فروردین ماه تا حالا توی مجله پریانا خوندم.
یه مطلب تحلیلی عالی. چیزی که به دانش آدم اضافه میکنه.
به نظرم اگر به قانون کپی رایت بپیوندیم، به نفع کشورمونه چون در اون صورت تولیدکننده های نرمافزار ما با امیدواری بیشتری کار می کنن و صنعت نرمافزار کشور رشد می کنه. البته اوایلش دولت باید به مردم کمک کنه و به نرمافزارها یارانه تعلق بگیره که بشه فتوشاپ ۱ میلیونی رو خرید و استفاده کرد.
این نکته رو هم در نظر بگیرید که شما فقط ۱ بار برای خرید ویندوز ۳۰۰ دلار پرداخت می کنید و دفعات بعدیش فقط با پرداخت مبالغ کم (زیر ۵۰ دلار) ویندوز رو آپدیت می کنید و DVD نسخهی جدید رو با همون لایسنس قبلی دریافت میکنید. بنابراین در مقایسه با امکانات پشتیبانی نرمافزارها که میگیریم، قیمتها خیلی هم بالا نیست در طول زمان.
البته یه مقدار برای قشر عادی که نمیخوان از راه این نرمافزارا کسب درامد کنن سخت میشه ها اما به هر حال به نظرم در کل برای کشور مفیده.
مرسی بابت مطلب خوبت
سلام، مممنون از لطفتون.
بله درست میفرمایید، دریافت نسخههای بعدی در بسیاری نرمافزارها، یا کاملا رایگانه (مثل آیدیاِم) یا با هزینهای بهمراتب کمتر از خرید اولیه تموم میشه. اما همونطور که میدونید، پیمودن مسیر تا جایی که بهاین مرحله برسه، خودش داستانیه…
تحریمها، غیر قابل رقابت بودن نرمافزارهای داخلی و خارجی، شوک سنگین هزینهها در ابتدای کار و …
امیدواریم بهاونجا هم برسیم.
یک مطلب رو باید اضافه کرد. برای هر چیزی که ارزشش را دارد باید هزینه کرد! الزاما هزینه کردن چیز بدی نیست.
شاید آمار فروش ویندوز ۷ را دیده باشید. آمار استفاده از لینوکس هم در کنار اون نمودار بود. حدود یک درصد. بنابراین در دنیا هم مردم اگر به این نتیجه برسند که محصولی کیفیت دارد حمایت میکنند.
بله، دیر یا زود این هزینه ها برای مردم جا میافته، که البته اگر درست مدیریت بشه، بازگشت اقتصادی هم خواهیم داشت.
البته درصد استفاده از لینوکس و ویندوز بحث کیفیت نیست، بهتره بگیم مردم از چیزی که نیازشون رو برآورده کنه حمایت میکنند.
من هر دوی اوبونتو و وین ۷ رو دارم،و نمیتونم به طور قطع بگم در مقام استفاده های هرکدوم،ویندوز بهتره از اون یکی!!سیاست های ایجاد و توسعه ی این دو تا با هم دیگه فرق میکنه و قابل مقایسه نیستن!
میتونم بپرسم این آمار یک درصد رو از کجا در اوردین؟ همونطور که هر کسی که ذرهای از دنیای کامپیوتر سررشته داشته باشه میدونه، بیش از ۹۸٪ سرورها، تقریبا ۱۰۰٪ مودمهای ADSL، قریب به ۱۰۰٪ روترها، بیش از ۹۰٪ پایانههای بانکی (مشتمل بر ATM، POSو ..)، بیشتر از ۸۰٪ روباتها، افزون بر ۷۵٪ کتابخوانهای الکترونیک، نزدیک به ۷۰٪ PDAها، بیش از ۶۰٪ گوشیهای موبایل، بیش از نیمی از نتبوکها، قریب به ۴۰٪ از لوازم خانگی هوشمند (نظیر تلویزیونهای هوشمند و…)، حدود ۷٪ لپتاپها و نهایتا چیزی بالغ بر ۳٪ رایانههای رومیزی دنیا از سیستمعامل آزاد گنو/لینوکس استفاد میکنند.
در کنار همهی اینها نقش ناآگاهی مردم را در ازدیاد آمار استفادهی محصولات شرکتهایی که با تبلیغات نادرست سعی در ارائهی محصولات خودشان به عنوان تنها گزینهی موجود دارند را از یاد نبرید.
باتشکر
مطلب عالی .. تشکر… یه چیزی که می خواستم بگم اینه که معنی کپی رایت هم داره بد جا میفته … چون الان وزارت ارشاد یا هر ارگان دیگه میاد در ازای گرفتن یه مبلغی به شما اجازه تولید نرم افزار ها یا هر چیزی از شرکت های خارجی رو میده … یعنی پول پرداخت بشه باقیش حله…من خودم با کپی رایت موافقم اگه همه بخوان شدنیه پس منم باید از خودم شروع کنم همینطور بقیه…در هر صورت ما ها با هم باید اوضاع خودمونو عوض کنیم. موفق باشی ایرانی
سلام
پیوستن به کنوانسیون جهانی این حسن را دارد که موجب «اصلاح الگوی مصرف نرمافزاری» در کشور میشود. به عنوان مثال افراد بسیار زیادی هستند که نیازهای گرافیکیشان با نرمافزار ساده و مجانی Paint.NET برآورده میشود در حالی که از فوتوشاپ استفاده میکنند. درست مانند اینکه برای حمل یک پاکت نامه از یک تریلی ۱۸ چرخ استفاده کنید. در مورد نرمافزارهای علمی و فنی هم وضع به همین صورت است. امروزه نرمافزارهایی مجانی مانند SyLab و Octave وجود دارند که کار نرمافزار چندین هزار دلاریِ MATLAB را انجام میدهند و حتی کد آنها با MATLAB سازگاری کامل دارد ولی کسی آنها را نمیشناسد.
مطمئن باشید که در صورت پیوستن ایران به کنوانسیون کپیرایت تفاوتی جدی رخ نخواهد داد و فقط احتمالا باید برای ویندوز پول پرداخت کرد. هر نرمافزار دیگری مانند ضدویروس، دیوار آتش، آفیس، گرافیک، علمی، … معادلهای مجانی بسیار خوبی وجود دارد. تنها شرط این است که نیاز خود را بشناسید.
نکتهی خوب و بهجایی فرمودین، سپاس!
در این که نفس کپیرایت غلطه و کلاهیه از سوی ناشرین که بر سر هم تولید کننده و هم کاربر کذاشته میشه شکی نیست. ولی از طرفی هم پیوستن به کنوانسیون بِرن میتونه برامون مفید باشه. به این صورت که دیگه کمتر کسی پیدا می شه که از نرمافزارهای مزخرفی مثل ویندوز و مایکروسافت آفیس استفاده کنه و همه توفیق استفاده از نرمافزار آزاد و متنبازی مثل گنو/لینوکس یا لیبرهآفیس رو پیدا می کنن و این در درتز مدت موجب افزایش سطح آگاهیهای عمومی مردم جامعه نسبت به مسایل کامپیوتری میشه
و اینطوریه که میرن طرف فناوریه ابری :)
دقیقا، صد در صد تا چند وقت دیگه(احتمالا زیر ۲-۳ سال) بخوایم یا نه این قضیه کرک و … تعطیله، یه فکریم باید برای سرعت اینترنت کرد در اون صورت. مگه بخوایم از نرم افزار های قدیمی استفاده کنیم همچنان!
در این که کپی بدون مجوز نرم افزار اخلاقی نیست شکی وجود نداره. ولی گذاشتن اسم “دزدی” روی آن،در کشور ما، جای فکر دارد. اولا که با به استفاده از نرم افزار های تجاری مثل ویندوز عادت کرده ایم و عادت گاهی چیز خوبی نیست، چون آدم به درستی کارش زیاد فکر نمی کنه. نمیگم که این درست یا نادرسته ولی به هر حال عادته و تغییر دادنش طول می کشه، مخصوصا اگر دلیلی برای این کار نباشه. دوم این که بعضی از این نرم افزارها (حتی برنامه های غیر تخصصی) با توجه به سطح درآمدها در کشور ما خیلی گران است. اگه قرار باشه که ایران به این قرارداد بپیونده (که زیاد خوشبین نیستم) باید قیمت برنامه ها توسط نمایندگی های سازندگانشون در هر کشوری با توجه به شرایط اون کشور تعیین بشه (کاری که الان کم و بیش انجام می شه) اینطوری نه سیخ می سوزه نه کباب.
راستی اگه کپی رایت رعایت بشه بازی های یکی دو دلاری رو چه کار کنیم؟! :)
سلام
یکی از دلایلی که من به لینوکس مهاجرت کردم همین مورد بود.
این در حالیه که ما مسلمونیم و دینمون گفته که باید حقوق بقیه رو رعایت کنی. شده همون «یک مسلمان هست آن هم ارمنی ست»!
متشکرم
خب این مورد همونطور که در مقاله هم ذکر شده، برای بخشی از نرمافزارها صادق هست و برای بخش دیگهای خیر، که باید مثل هر مساله دیگهای، به متخصصش مزاجعه بشه.
بهنظر میرسه هر انسانی و از قوم و مذهبی، خوب و بد داره. این طور نیست؟
درود بر شما
سلام
ابتدا میخواستم بدونم این مطلب شما شامل قانون کپی رایت میشه یا خیر !
اگر شامل میشه با درج منبع مطلب مشکلی برای کپی برداری از اون هست یا نه !؟
در رابطه با پیوستن ایران به معاهدهی کپیرایت به وجود اینکه شخصا این اتفاق رو می پسندم فکر نمیکنم این کار انجام بشه ؛ لااقل به این زودی ها انجام نمیشه
ولی باید بگم که من برای استفاده از نرم افزار هایی که بهشون نیاز دارم توانایی پرداخت بین المللی (paypal) و یا از طریق (credit card) رو ندارم و متاسفانه بدون اونها هم خیلی کار مشکل میشه . به همین خاطر علی رقم میل باطنیم همچنان دارم استفاده میکنم .
ش
کلاً با پیوستن به این کنوانسیون مخالفم به دلیل همون موضوع تحریمها. اما بد نیست یه تحقیقی هم درباره گردآوری اصلاعات شخصی کاربران و حتی جاسوسی دولتی در کدهای متن سیستم عامل ویندوز بکنیم تا مشخص بشه اساساً توسعهدهندگان نرمافزار داخلی هم نباید برای این پلتفرم چیزی بنویسن و کاربران هم نباید استفاده کنن. همه چیز فقط اونی که ما به چشم میبینیم نیست. برای همینه که بعید نیست اگر مراجع هم توجیه بشن حتی استفاده و یا توسعه نرمافزار بر مبنای ویندوز رُ حرام اعلام کنن. البته اون بحث کافر حربی به اینجا هم تسری داره.
توهم زدت برادر
اخوی، شما دستکم اول یه تحقیق میکردی حتی در حد یه جستجوی ساده، بعد بحث توهمُ بدون آگاهی از حوزه دانستههای من مطرح میکردی. شما کد منبع ویندوز که جلوت نیست که میگی این موضوع توهمه. دستکم از سال ۱۹۹۹ اسناد و مدارکش موجوده!
اخوی،شما که به منابع و اینا دسترسی داری،صفحه ی توهم توطئه توی ویکی پدیا رو هم بلدی یا ادرس بدم خدمتت؟
خوب این خوبه که شما سایت ویکیپدیا رُ میشناسی، امیدوارم در آینده با سایتهای دیگه هم آشنا بشی و شاید در آینده متوجه بشین که همهی اینترنت و شبکه و نرمافزارها اون چیزی نیست که من و شما میبینیم.
من واقعاً نمیٔدونم شما چطوری برات ثابت شده که این موضوع توهمه، مثل اینکه بدون دیدن داخل یه گاوصندوق با اطمینان بگی مثلاً هیچ اسلحهای توش نیست، در حالی که شاید باشه.
با اینکه کمی پایینتر مؤلف مقاله در پاسخ نظر شما به قسمتی از مسأله در قالب یک مثال اشاره کردند، ولی بهتره خودتون اول تخقیق کنین بعد تصمیم بگیرین و بیان کنین.
در نظر داشته باشین: ویکیپدیا هم وحی مُنزَل نیست، گوگل هم با همهی تواناییش به دلایل خاصی بسیاری از مطالبُ در نتایج جستجو حذف میکنه، همهی پروتکلهای شناخته شدهی ارتباط با شبکه در ویندوز هم اونهایی نیست که شما میبینین، همهی اینترنت همین سایتهایی نیست که میبینین (چند سال پیش مطالعاتی دراینباره با عنوان Invisible Net منتشر شد.) و …
با عرض سلام و ادب خدمت نویسنده این مطلب
یه سؤال :
واقعا خودتان این نرم افزار ها رو اورجینال تهیه میکنید ؟
اگه آره که باید خدممتون عرض شود که روی گنج نشسته اید
بعد ویندوز ۷ که قیمتش فرضاً ۳۲۰ دلاره این ۳۲۰ دلار حقوق یک هفته یک کارگر ساده آمریکایی هستش اما واسه ما که یه منشی ساده با حقوق ماهی ۱۵۰ دلار هستیم حقوق ۲ تا ۳ ماهمونه
اگه هم که از نرم افزار اورجینال استفاده نمی کنید باید بگم که …
البته من خودم واقعا بسیاری از نرم افزار ها رو به صورت تریال یا نسخه آزمایشی نصب می کنم و تا حد امکان از کرک کامل جلوگیری می کنم
وحتی برای بعضی نرم افزار ها هر از چند ماه یه ویندوز عوض میکنم ( پس از اتمام نسخه آزمایشی )
مانند آفیس ۲۰۱۰ ۶۰ روزه
یا نورتون ۹۰ روزه
و …
ویندوز من هم اورجینال هستش ( لپ تاپ ) همراه با آنتی ویروس رایگان مایکروسافت
سلام بر شما؛
در هیچکجای مقاله، به استفاده از نرمافزار اورجینال در حال حاضر و با شرایط فعلی توصیه نشده، و قرار هم نبوده که بشه. انتخاب با شماست.
نظرات محسن پاکنیتو احسان رو بخونید.
بله صد در صد باید به این معاهده بپیوندیم. اولش سخته اما پیشرفت کشور از همین طریق میسر میشه.
من که هیچی! امّا شما پولشو دارید؟ ضمناً پول خیلی از این نرم افزارها مستقیم یا غیر مستقیم به جیب صهیونیستها میره(البته که نه همشون!). یه چیز دیگه: نرافزار که هیچی، یه سری توی فروشگاههای اینترنتی محصولات اروپایی و آمریکایی بزنید: ساعت مچی: ۱۸۰هزار تومان، عینک آفتابی: ۲۳۰هزار، پیراهن مرادنه:۶۰هزار و … . من میگم ما که داریم توی همه چی کپی میخریم خب نرم افزار هم روش! تنها راه (هدفمندی یارانه هاست که به مرور خودشو نشون میده). باید هدفمندی زودتر اجرا میشد تا عقب نمونیم…
این هم بهنوعی هدفمندیه، ابتدا مشکله، اما در درازمدت، قطعا بهسود مملکته. رشد عظیمی رو در نرمافزارهای داخلی شاهد خواهیم بود.
نظر احسان رو بخونید.
از قدیم و ندیم گفتن:
وقتی چیزی را ارزان (و حتی رایگان) می شود به دست آورد چرا الکی باید بابتش پول خرج کرد.
حکایت الان ما هم همین است!
لااقل در مورد نرم افزارهای داخلی انصافا خودمون باید هوای هم وطنهامون رو داشته باشیم و البته خود بنده رعایت میکنم. اما در مورد نرم افزارهای خارجی شخصا تعهدی عمومی احساس نمیکنم خصوصا در مورد نرم افزارهای آمریکایی که همه هم میدانیم اکثریت نرم افزارهای مهم مورد استفاده آمریکایی هستند. مثل ویندوز – آفیس – مجموعه ادوبی و …
مردم ایران سالهای سال از دوران مشروطه و قبل از آن تاکنون و به دلایل و بهانههای مختلف مورد استثمار قدرتهایی نظیر انگلیس، آمریکا روسیه و … قرار داشته اند.من یکی شرمندهام، نه تنها در مورد نرم افزارهای اونها تعهدی ندارم بلکه اگر از دستم بر بیاد به کرک کردنشون کمک هم میکنم.
با سلام.
من با ین مضوع که کپی رایت در ایران وجود داشته باشد موافق نیستم به دودلیل
۱-چون در ایران اینترنت از سرعت بسیار پایینی برخوردا بوده و قطعی زیادی را دارا است و امکان دانلود خیلی از نرم افزار ها از سات اصلی وخرید سریال آن به صورت جداگانه وجود ندارد یا در همه ی مکان ها وجود ندارد
۲-چون کشور ایران از طرف بسیاری از سایت ها تحریم است و امکان خرید یا دانلود از ان سایت ها نیست
کلی خندیدم به اون قسمت کفار حربی. دنیا تو سال ۲۰۱۱ـه ولی این پیرمردها هنوز تو دوران پیامبر و خر باوفاش زندگی میکنن …
برادر من، اینکه بهش بگن کافر حربی یا دشمن استراتژیک تفاوتی در ماهیت موضوع پدید نمیآره. منظور اینه که چون اونا با ما دشمن هستن مالشون محترم نیست و این برای ضربه زدن به اونها است، در غیر این صورت با خرید این نرمافزارها و سود حاصله، دشمن قویتر و به ما مسلط میشه. این ضربه زدن هم یه اصل مشترک هست و انحصاریِ مذهب هم نیست، یک اصل نظامی و استراتژیکه. همه پیشرفت غرب با منابع به سرقت رفته از شرق در دوران استعمار بوده و هست. حالا اگه کسی با این قسمت دشمنی اونها مشکل داره و تحریمها و استعمار و … رُ نمیبینه دیگه باید به قدرت تحلیل و شناختش شک کرد.
فعلا که ما با اونها در حال جنگ نیستیم!!
بعدشم،شرکت ماکروسافت،چه ربطی داره به ارتش امریکا؟!
مگر صدا و سیماست که مال دولته و با تحریمش،بشه به دولت صدمه زد؟!! اینا چه ربطی داره به هم؟!
این شرکت ها،بین المللی هستن!
در حال حاضر، خیلی از شرکتهای بزرگ (نگیم همه) با دولت امریکا و … همکاری دارند. استاکسنت و چشمپوشی تمام شرکتهای بزرگ امنیتی رو که یادتونه؟
یا مثلا مسایل حریم شخصی در فیسبوک، گوگل و … . کافیه جستجو کنید.
اگه ذهنیتت از جنگ ۲ دسته سرباز باشن که با تفنگ به هم شلیک میکنن خوب درست میگی! البته روشنه که این تعریف غلطه.
در همین ایران شرکتهای به ظاهر خصوصی بیشماری هستند که متعلق به سازمانهای نظامی یا اصلاعاتی هستند، اصلاً این موصوع چیز جدیدی نیست! فکر نمیکردم درکش اینقدر سخت باشه. به عنوان نمونه شما (هرکسی) اجازه خرید سهام همین شرکتهایی که میگی بینالمللی هستند رُ نداری، مثل IBM و …
بهتره بگی ما با همه دنیا دشمن هستیم. واقعا اگر فکر میکنی با کپی کردن CD ویندوز و فوتوشاپ به دولت آمریکا ضربه میزنی خوشحال باش و به کارت ادامه بده!
اول اینکه این برنامهها فقط برای ایران ساخته نشده که فکر میکنی فقط اونا با ما دشمناند. دوم اینکه من نه از ویندوز (مک هم داستانش همینه) استفاده میکنم نه به کسی پیسنهاد میدم، که حتی بخوام سیدی فقل شکسته هم کپی کنم. انتخاب بین بد و بدتر هست برای کسانی که حاضر نیستند یا نمیتونند به هر دلیلی به لینوکس کوچ کنند. حالا اگه شما M$ Fan هستی خوب خوشحال باش برای خودت. احتمالاً فکر میکنی اونا پولشونُ از قوطی شانس یا لاتاری در میارن و ربطی به فروششون نداره.
عزیزم شما واقعا چی فکر میکنی؟ برنامهنویسهای مایکروسافت که ویندوز رو نوشتن پولشون رو از وزارت دفاع ایالات متحده میگیرن؟ دشمن استراتژیکت رو شکست میدی اینجوری؟ فکر میکنی ایرانه که هر شرکتی که یه مقدار سرمایه داره و به موفقیت رسیده، به دولت وصل باشه؟ :)
یعنی واقعاً فکر میکنی اتصال به دولت یعنی فیش حقوقی مستقیم از پنتاگون؟ البته اثبات این موضوع دست کم برای شما کاربری خاصی نداره، چون ظاهراً قایل به دشمنی دُوَل غربی که نیستی هیچ، شاید نظرت برعکس هم باشه. فکر کنم تاریخ روابط ایران و غرب را هم یا نخوندی یا معتقدی اون موقع هم دشمن نبودن! جز دعوت به مطالعه کاری برات نمیتونم بکنم. خوش باش.
با پیوستن ایران به معاهدهی کپیرایت موافق نیستم
همینطوری خیلی خوبه
فقط باید از ایده ها و نرم افزارهای داخلی حمایت کنیم تا رقابتی تر بشن و صنعت عقب افتاده نرم افزار و سخت افزار کشورمون یک تکونی بخوره
عزیز دل برادر فکر می کنی اونایی که اون ور می یان فتوشاپ میخرن با همون فتوشاپ ماهی ۵ میلیون درامد دارن ما با این حقوق کارگری بعد بیایم ۱میلیون بدیم فتوشاپ بخریم!!!!!! حرفا میزنی برادر
شما خیلی راحت میتونی همون کاری که با فتوشاپ انجام میدی ( و خیلی کارهای بیشتر از اون رو ) با نرمافزار آزاد، متنباز و رایگان گیمپ انجام بدی ;)
فاصلهی گیمپ و فتوشاپ، از زمین تا آسمونه. شاید بشه همونکار رو درآورد، ولی با صرف وقت و انرژی بهمراتب بیشتر.
با سلام
هر وقت پول های بلوکه شده ما رو پس دادند، هر وقت اشیای باستانی ما رو بر گردودند هر وقت گفتند غلط کردیم تکرار نمی شه هر وقت تحریم رو برداشتند
می دونید در زمان ممد دماغ په.لوی چقدر پول برای خرید تجهیزات نظامی گرفتند قرار بود در سال ۶۱ نزدیک ۳۰۰ جنگنده اف ۱۶ به ما بدهند که پلوشو گرفتند ندادند قرار بود در سال ۵۹ نزدیک به ۱۵۰ فروند جنگنده F-14 به ما بدهند که ندادند گفتن انقلاب شده و ما با رژیم ممد دماغ امضا کردیم پس چرا چولمون رو نمی دهند ممد دماغ پول باباش گور به گورشدش رو اورده یا از قبر ننه اش!
زمان اجاریه هم اون ناصرادین شاه اسکول هرچی اشیا باستانی بود داد فرانسوی ها موزه لور فرانسه موزه ملی بریتانیا و موزه شیکاگو و میتروپلین نیویورک را با اثار باستانی ما پر کردند
شما برید تخت جمشید تمامی ستون ها رو بریدند بردند.
من کاملا مخالفم که پول کپی رایت رو بدیم به خارجی ها
دوستان عزیز استفاده کنید حالشو ببرید و نگید بی فرهنگ هستیم زمانی که امپراتور پارس بود یه یونان بود و مصر و چبن زمانی که ما حقوق بشر می نوشتیم برده داری رو برداشتیم (جالب اینجاست آبراهام لینکن ۱۶ همین رئیس جمهر امریکا برده داری رو لغو کرده)!!! واقعا مسخره است. همین انگلیسی ها قومی وحشی بودند.
کرک بسیار از نرم افزارها رو که ما ایرانی ها نمی نویسیم خود خارجی ها می سازند به ما ربطی ندارد
دوستان و برادران استفاده کنید که اگر این کار رو نکنید می گویند ما اسکول هستیم
کاربران ایرانی به دلیل تحریم هایی که بر علیه کشور صورت گرفته نمی تونند خرید نرم افزاری انجام بدن .
در صورتی نیز خرید امکان خرید مهیا شود چون نسب دلار به ریال در کشور ما مشخص هست ، قیمت ارزان تری نسبیت به اکانت مثلا کشور آمریکا باید پرداخت کنیم ، همان طور که در حال حاضر در اکثر کشورها نظیر هند این کار اعمال می شود .
پس تا زمانی که این تحریم ها ادامه داشته باشد چاره جز کپی برداری نداریم .
ارادتمند.
سلام محسن
عالی بود. دستت درد نکنه.
حتما محصولات اوریجینال میخرم (هر وقت پول خودم به دستم رسید )
امیدوارم روزی این اتفاق در ایران بیفتد.ولی قبل از آن باید زیر ساخت های اقتصادی کشور گسترش یابد تا درآمد مردم افزایش پیدا کرده و قدرت خرید داشته باشند.
شاد و موفق باشید!
امیدوارم هیچ زمانی این قانون در کشور اجرا نشه… ;))
ممنون از مطلبتون.
چند انتقاد دارم که امیدوارم توجه کنید
در اینکه رعایت قانون کپی رایت توی تمام دنیا یه چیز جاافتاده و درسته و البته اجباریه هیچ حرفی ندارم و یه سوال از شما می پرسم:آیا ما می تونیم خودمون رو جزو دنیا بدونیم؟
وقتی توی همه دنیا کمترین سرعت ایننرنت ۵ مگابایت در ثانیه است و در کشور ما حداکثر سرعت مجاز وقانونی!۱۲۸ کیلو بایت در ثانیه است چطور می تونیم خودمون رو جزو دنیا بدونیم.
شما قیمت خیلی از نرم افزارهای رایج در دنیا رو گفتید ولی هیچ اشاره ای به متوسط درآمد یک شهروند آمریکایی نکردید.
متوسط درآمد سالانه هر شهروند طبق آمار سال ۲۰۰۹ ،۴۹۷۷۷ دلاره که به ازای هرماه میشه ۴۱۴۸ دلار که اگه هر دلار رو هزارتومان حساب کنیم میشه ۴۱۴۸۰۰۰۰ تومان!در حالی که طبق خبری که وزیر امور اقتصادی و دارایی در ۰۱ خرداد ۱۳۸۹ در خبرگذاری تابناک درج شده ، متوسط درامد سالیانه هر ایرانی ۱۲۵۰۰ دلار که میشه برای هر ماه ۱۰۴۱ دلار که طبق فرمول (هر دلار = هزار تومان) میشه ۱۰۴۱۰۰۰۰ تومان!(که من خودم شخصا خیلیا رو میشناسم که حیلی کمتر ازین میزان درامد دارن!).با این اوصاف شما جطور می تونید ما رو با شهروندان آمریکایی مقاسه کنید وقتی درامد اونا ۴ برابر ماست ؟
پی نوشت:لطفا با مطلبم سیاسی برخورد نکنید من فقط شرایط فعلی رو گفتم
منابع :
http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/income_wealth/cb10-144.html
http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=99924
اطلاعات خوبی رو ذکر کردید، ممنونم.
نظر احسان و شاهین رو بخونید.
دوست من این که نشد دلیل.
مثل این میمونه که من بگم چون پول ندارم برم مرسدس بنز بخرم میرم از کارخونه ش دو تا میدزدم.
من شخصا وجدانم راضی نمیشه به هیچ دلیلی دزدی کنم.
به قول یکی از هکر های معروف که وقتی به دادگاه بردندش از پرسیدند چرا قفل نرم افزار را شکسته ودر اینترنت قرار دادید
گفت وقتی من این توانایی را دارم چرا این کار را انجام ندهم شما اگه توانایی دارید کاری کنید که نشه کرکش کرد با توجه به این اصل ما هم می گوییم تا وقتی می توانیم از نرم فزارهای کرک شده استفاده کنیم چرا باید از اصل نرم افزارها این هم با این قیمت های بالا استفاده کنیم از طرفی این قیمت های بالا باعث بوجود آمدن طبقه اطلاعاتی با توجه به میزان درآمد افراد شده مثلا اگر همین نرم افزارهای کرک شده نبود اغلب افراد جامعه ما با این درآمدها به سمت کامپیوتر نمی رفتند.
با سلام
فکر می کنم پس از حدود ۸ سال که در اینترنت فعالیت دارم این دومین نظری است که در سایت ها یا وبلاگ ها می گذارم
چون همه جا Copy/Paste است ولی این مطلب بسیار عالی و جامع بود.
یکی از مشتری های دائمیتون شدم.
مرسی
خیلی مطلب خوب و کاملی بود…
البته دزدی فقط به نرم افزار مربوط نمیشه و کتابها و فیلمها و موزیکها و تم و مقالات و … را هم شامل میشود.
جالب اینجاست که سایتهای دانلود ایرانی هیچ کدوم از اینها را به رسمت نمیشناشند مگر کپی برداری مطلب خودشان را!!! واقعآ تعجب برانگیزه… وقتی یک سایت دانلود ایرانی یک برنامه را معرفی میکند و لینک دانلودش را میگذارد ، روی آن حس مالکیت پیدا میکند! و دیگران نباید اون مطلب را بگذارند یا کپی کنند! اگرم کردند باید حتمآ منبع ذکر بشه… حالا سایت گرامی نه برنامه نویس برنامه بوده ، نه صاحب امتیازش هست و نه چیز دیگری…. حتی کرکر آن هم نیست!
مثلآ فروم pc7 (realegend) خب شاید مرجع وارز و کرک ایران به حساب بیاد و برنامه های فارسی زیادی را کرک کرده و همیشه هم خواسته که برنامه هاش از سایتش خارج نشوند و به صورت عمومی پخش نشوند… ولی این سایتهای دانلود که مطالبشون یا کپی از سایتهای روسی است یا فرومهای warez-bb نمیدونم چه جوری ییهو صاحب و مالک برنامه ، فیلم ، اسکریپت و … میشوند… بعضی سایتهای موزیک و فیلم هم که عنوان Exclusive به معنای انحصاری پای مطالبشون میزنند!!!!
بعضی از فروشگاههای اینترنتی هم همینطور هستند… مثلآ چون آنها اولین کسانی بودند که فلان محصول را اینترنت دانلود کردند و برای فروش گذاشتند ، بقیه نباید آن را بفروشند… یا نباید از آنها بخرند و بفروشند…. این موضوع هم واقعآ برای من سوال برانگیزه! چون دانلود کردند ، صاحب امتیاز محصول شدند…
وقتی هم که میری ویندوز میخری…روش زده made in iran و کپی برداری غیرمجاز! (شوخی نمیکنم… چند وقت پیش ویندوز XP مال شرکت پرنیان را خریدم روش زده بود Made in Iran)
مجموعه کینگ و … هم که باز حقوق کامل برنامه ها را برای خود محفوظ میدانند!
ما ایرانی ها واقعآ ملت جالبی هستیم….
موارد بالا تازه آغاز ماجراست… گاهی میببنیم که خود طرفداران سایتهای دانلود هم سر همین موضوع با هم بگومگو میکنند و از سایت محبوبشون طرفداری میکنند و سایت دیگر را محکوم به دزدی مطالب!!!
این رشته سر دراز دارد… از کاربر عادی و حرفه ای گرفته تا مدیران سایتهای مختلف و شرایط موجود کشور….
مطلب خیلی خوبی بود. ممنون
به نظر من هم اگر قانون کپی رایت رعایت بشه واقعا به نفع همه هست.
واقعا متاسف شدم از نظرات بسیاری از دوستان.
توجه شما رو به یه موضوع جلب میکنم : کافر یعنی چی؟
شما دارید سر آمریکا و اسراییل دعوا میکنین؟ کفار حربی میدونید یعنی چی؟ خوبه یکم فکر کنید. هیچ کدوم از کشور هایی که دارید بهشون توهین میکنید جزو کفار حربی قرار نمیگیرند. همگی اهل کتاب هستند و خدا پرست. حتی مراجع ما هم اونا رو بعنوان کافر نمیشناسن.
حالا هی برو برای کرک کردن نرم افزارها خودتو توجیه کن که دارم از کافرا میدزدم پس اشکالی نداره.
اینکه شرکت ها تحت نظر دولت هاشون باشن و مجبور به رعایت قوانین دلیلی برای وابستگی اونها نیست.
من خودم شخصا به شدت مخالف کپی رایت و طرفدار کپی لفت هستم. حالا برو تحقیق کن تا درک کنی چی میگم. من خودم تمام کارهام رو با لینوکس و نرم افزارهای متن باز ( دارای کپی لفت ) انجام میدم و معتقدم همه ی سازمان ها به جای اینکه از صبح تا شب حرص و جوش بخورن که کرک شد نرم افزاراشون بهتره مجوز هاشون رو به GNU GPL تغییر بدن تا مثل شرکت ناول و رد هت و سان مایکروسیستمز هم درآمدشون رو داشته باشن هم به مردم خدمت کرده باشن و هم پیشرفت خودشون رو تضمین کرده باشن.
همه ی اینا دلیل نمیشه الان بیام و نرم افزارها رو کرک کنم و استفاده کنم. چطور میتونم به خودم اجازه بدم حتی از دشمن خونی خودم دزدی کنم؟ روابط بین دولت ها ربطی به شرکت هایی که توی اون کشور ها هستن نداره.
این توجیه بسیار بچه گانه هست که من بگم چون بوش عوضی بود منم حال بیل گیتس رو میگیرم.
بس کنید این مهملات رو.
در جواب دوستانی که میگن مجبوریم هم عرض کنم که به هیچ وجه مجبور نیستید. به خودم ایمیل بزنید تا با هم صحبت کنیم و بفهمیم کدوم نیاز شما با اپن سورس برطرف نمیشه.
حتی خارج از بحث کپی رایت ذره ای به مغزم خطور نمیکنه که ویندوز ذره ای از قدرت و کیفیت و امنیت گنو/لینوکس رو داشته باشه.
مشکل بسیاری از دوستان اینه که تصور بسیار غلطی از لینوکس دارند. فکر میکنند محیط گرافیکی زیبایی نداره.
تصویر زیر ( لینک ) میز کار من در لینوکس هست ( KDE 4.6 ) حالا خودتون بگید. ویندوز زیبا تره یا لینوکس ؟
http://www.up.vatandownload.com/viewer.php?file=6pvm4150zsom6emzoz6s.jpeg
پیشنهاد میکنم این تاپیک رو هم ببینید تا با زیبایی ها و انعطاف لینوکس بیشتر آشنا بشید.
http://forum.ubuntu.ir/index.php/topic,211.msg133691.html
لینوکس آرچ با میز کار KDE. زیبا و پایدار! وقتی خوب mod بشه انصافا حتی ویندوز ۷ هم از لحاظ زیبایی به پای این میزکار نمیرسه!
بله. خوشحالم که متوجه شدید.
و این در حالیه که من هیچ تغییری ندادم و این حالت پیش فرض KDE هست. اگر بخوام Customize کنم شاید ۵ نثل بعد ویندوز هم بهش نرسن.
در ضمن من نمیفهمم دزدیده شدن اشیاء باستانی چه ارتباطی به بحث کپی رایت داره؟
گرچه اگر دزدیده نمیشد اینجا نابود میشد. وقتی بالاترین مقام مملکت در تخت جمشید میگه اینها یادآور طاغوت و کفر و بردگیه توقع دارید بزارن اینچنین آثار با ارزشی اینجا بمونه؟ همین الان برو ببین چقدر دارن از اینا حفاظت میکنن.
اینقدر بحث رو پیچیده و مسخره نکنید خواهشا.
اینها همش ناشی از این میشه که ما میخوایم کار زشت و غلط خودمون رو توجیه کنیم.
[...] لینک مطلب در سایت منبع [...]
[...] لینک مطلب در سایت منبع [...]
[...] لینک مطلب در سایت منبع [...]
سلام
من همه مطلب و همه نظرات رو نخوندم
مسلما اگه فرصت مطالعه کامل داشتم اظهار نظرم دقیق تر بود
اونچه که در حال حاضر خودم اعتقاد دارم اینه که غرب دشمن ماست!!!
کافی است کمی به فعالیت های فراماسونها و ۱۳ ثروت مند اول دنیا و اتاق فکرهاشون بیاندیشیم و ببینیم دارند برای نابود کردن ما و دین ما و فرهنگ ما چه ها که نمی کنند
مرداک یهودی رئیس فارسی ۱ با هدف گرفتن دین و فرهنگ ایرانی ها میاد
وزیر جنگ آمریکا میگه ما از ایرانی ها به ۳ دلیل می ترسیم !!!! حضرت مهدی ،امام خامنه ای و محرم (امام حسین) و نشتند و برنامه ریختند برای دور کردن مردم از ولایت ،کمرنگ کردن مهدویت (اگه اشتباه نکنم گنجی بود که صحبت هاش راجع به امام عصر مبنی بر عدم وجود چنین شخصی رو در ماهواره پخش کردند) و دسته روی ها و عزاداری ها رو هم که همه در جریانید حتی آرایش مخصوص محرم طراحی کردند
تبلیغات جنسی و شوهای محرک و کنسرتهای شیطان پرستی
ترویج بی بند و باری و اشاعه فرهنگ های نادرست
همه در جریانیم ایران جزو پر مصرف ترین کشورها در وسایل آرایش است
مواد مخدر
و هزاران هزاران دلیل محکم دیگه مبنی بر دشمن بودن اونها
تنها کسانی که مثل اندیشه کج اونها خدا رو کشته و شیطان رو می پرسته نمی فهمه اونها دشمنند
پس هر آنچه از دشمن بگیریم جز غنیمت جنگیه…
جنگ های پیامبر هم همین بوده می جنگیدند و غنیمت هارو بین همه تقسیم می کردند
آفرین به بر و بچه هایی که زحمت نرم افزاری دشمن رو حیف و میل می کنند نوش جونشون
اگه ماکروسافت ناراحته اگه شرکت های نرم افزاری ناراحتند مشکل از خودشونه طوری بسازند که نشه راحت کپی اش کرد
اصلا این حرفا چیه ! مگه اونا نیستند که همه تلاششونو می کنند جوونا رو از تکنولوژی و علم آموزی به سمت انحرافی ترین مسائل بکشونند پس انتظار نداشته باشند جوونا بشینن مثلا از لینوکس جای ویندوز استفاده کنند
اما راجع به نرم افزارهایی که در داخل ساخته میشن و حتی فیلم هایی که ساخته میشه بهتره قانونی برای کپی رایت بزارند که با متخلف بخورد بشه
با قانون همه چی حل میشه
اگه تو کشور ما هم جریمه های نقض قانون رانندگی مثل آلمان بود وضع جاده ها و فرهنگ رانندگان ما هم مثل اونا میشد
پس این قانونه که مشکلات رو حل میکنه مشروط بر اینکه قانون گذار خودش به قوانین پای بند باشه
می خواستم اجازه بگیرم اگه ممکنه مطلبتون رو با ذکر منبع در وبلاگمون قرار بدم ؟!
با تشکر
درج مطالب پریانا، با ذکر اسم «مجله اینترنتی پریانا» و لینک مطلب مجاز است.
ممنون.
قیمت های نرم افزار خارجی اشتباه نیستند٬ولی میشه اروزن تر خریدشون.
مثلا اگر دانش آموز یا معلم باشید می توانید Photoshop extended رو ۱۹۹ دلار بخرید.
اگر بخواهید می تونید لایسنس OEM ویندوز سون رو بخرید که کمتر از ۲۰۰ هزار تومانه. یا می تونید برای چندماه لایسنس msdn بخرید که از ۵ دلار هست.
کسپرسکی رو هم میشه از ۱۰ هزار در همین ایران خرید. بازی های اصل هم قیمت های متفاوتی دارند ولی اگر فروش ویژه ها رو بشناسید و سایت های تخفیف دهنده و … مثل من می تونید کل اورنج باکس رو ۷.۵ دلار (سال ۱۳۸۹) یا مافیا ۲ رو ۵ دلار (دو سه ماه بعد از انتشار) بخرید.
مطلب خوبی بود
سلام.
ایا رعایت کپی رایت = رعایت حق ناس نیست؟
ایا همون حق ناس نیست؟
البته شاید این برای دشمنان ایران و اسلام فرق کند.
اونایی که به مرجع تقلید اعتقاد دارند از مرجعشون بپرسند.
و کسانی که ندارند به وجدانشون مراجعه کنند.